RUHSAL RAHATSIZLIKLAR

 

majör depresyon

İki haftalık bir dönem sırasında, daha önceki işlevsellik düzeyinde bir değişiklik olması ile birlikte; semptomlardan en az birinin ya (1) depresif duygudurum ya da (2) ilgi kaybı ya da artık zevk alamama, olması;

  • Hemen her gün, yaklaşık gün boyu süren, tüm etkinliklere karşı ya da bu etkinliklerin çoğuna karşı ilgide belirgin azalma ya da artık bunlardan eskisi gibi zevk alamıyor olma

  • Hemen her gün, insomniya (uykusuzluk) ya da hipersomniyanın (aşırı uyku) olması

  • Hemen her gün, psikomotor ajitasyon ya da retardasyonun olması

  • Hemen her gün yorgunluk-bitkinlik ya da enerji kaybının olması

  • Hemen her gün değersizlik, aşırı ya da uygun olmayan suçluluk duygularının  olması(sadece hasta olmaktan ötürü kendini kınama ya da suçluluk duyma olarak değil)

  • Hemen her gün, düşünme ya da düşüncelerini belirli bir konu üzerinde yoğunlaştırma yetisinde azalma ya da kararsızlık

  • Yineleyen ölüm düşünceleri, bir tasarı kurmaksızın yineleyen intihar etme düşünceleri, intihar girişimi ya da intihar etmek üzere özgül bir tasarının olması

yaygın anksiyete

Kişi, pek çok sıradan olay yada durum karşısında kolayca ortaya çıkan üzüntüsünü kontrol etmeyi zor bulur.

 

Anksiyete ve üzüntü, aşağıdaki semptomlardan en az üçüne eşlik eder

  • huzursuzluk, aşırı heyecan duyma ya da endişe

  • kolay yorulma

  • düşüncelerini yoğunlaştır-mada zorluk çekme ya da zihnin durmuş gibi olması

  • irritabilite

  • kas gerginliği

  • uyku bozukluğu

psikotik bozukluklar
  • Psikoz, düşüncenin,  duygulanımınve algılamanın ağır oranda etkilendiği rahatsızlıkları tanımla-makta kullanılan genel bir terimdir

  • Psikotik dönem geçiren hastalar halüsinasyonlar görüp, hezeyan boyutunda  inançlar geliştirir, düşünce bozuklukları  gösterebilirler.  Psikotik dönem gerçek ile bağlatının kopması ile belirlidir.

  • Tedavi ağırlıklı olarak ilaç tedavilerini kapsar. Antipsikotik ilaçların kullanımı sonrasında,psikoterapi uygulamaları, geniş bir yelpazede olan sorun alanlarına  yardımcı bir tedavi aracı olarak yapılandırılır.

bipolar bozukluk

Bipolar bozukluk, depresyon ve mani dönemlerinin birarada olduğu, yineleme riski yüksek bir ruhsal rahatsızlıktır.

 

Mani döneminde;

  • aşırı neşe ya da öfkenin eşlik ettiği bir coşku hali

  • psikomotor etkinlikte;

    • düşünce

    • konuşma

    • harekette hızlanma

  • benlikte kabarma ve tüm güçlülük (omnipotans)

  • büyüklük sanrıları (megalomani), görülür

sosyal anksiyete 
  • Tanımadık insanlarla karşılaştığı ya da başkalarının gözünün üzerinde olabileceği, bir ya da birden fazla toplumsal ya da bir eylemi gerçekleştirdiği durumdan belirli ve sürekli bir korku duyma ya da anksiyete belirtileri gösterme.

 

  • Korkulan toplumsal durumla karşılaşma hemen her zaman anksiyete  doğurur, bu da duruma bağlı ya da durumsal olarak yatkınlık gösterilen bir panik atağı biçimini alabilir.

 

  • Kişi korkusunun aşırı ya da anlamsız olduğunu bilir.

 

  • Korkulan toplumsal ya da bir eylemin gerçekleştirildiği durumlardan kaçınılır ya da yoğun anksiyete ya da sıkıntı ile bunlara katlanılır.

dikkat eksikliği

DEHB 

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu

  • Çocukluk çağında başlayan ergenliğe ve erişkinliğe doğru belirtilerde hafiflemeler olsada önemli sorunlara yol açan bir ruhsal rahatsızlıktır.

  • Sıklıkla aşağıdaki belirtiler gözlenir.

  • Dikkat süresi kısa ve dikkat kalitesinde yetersizlik

  • Aşırı hareketlilik, kıpırtılı olma ya da aşırı ağır hareket etme (bir tür kontrol etme çabası)

  • Sonunu düşünmeden eyleme geçme

  • Uygun ilaçlar ve psikoterapilerle tedavi planlanır.

 

KİTAP

Prof. Dr. Cengiz Tuğlu

Erişkinlerde Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğunu Yenmek,Danışan Kitabı, Çev. Ed.  HYB Basım Yayım, Ankara, 2010.

panik atak

Aşağıdaki semptomlardan dördünün (ya da daha fazlasının) birden başladığı ve 10 dakika içinde en yüksek düzeyine ulaştığı, ayrı bir yoğun korku ya da rahatsızlık duyma döneminin olması:

  • çarpıntı, kalp atımlarını duyumsama ya da kalp hızında artma olması

  • terleme

  •  titreme ya da sarsılma 

  •  nefes darlığı ya da boğuluyor gibi olma duyumları 

  • soluğun kesilmesi 

  • göğüs ağrısı ya da göğüste sıkıntı hissi 

  • bulantı ya da karın ağrısı 

  • baş dönmesi, sersemlik hissi, düşecekmiş ya da bayılacakmış gibi olma 

  • derealizasyon (gerçek dışılık duyguları) ya da depersonalizasyon (benliğinden ayrılmış olma) 

  • kontrolünü kaybedeceği ya da çıldıracağı korkusu

  • ölüm korkusu 

  • paresteziler (uyuşma ya da karıncalanma duyumları) 

  • üşüme, ürperme ya da ateş basmaları

obsesif kompülsif

Obsesyonlar:

 

  • İstenmeden gelen ve belirgin anksiyete ya da sıkıntıya neden olan, yineleyici ve sürekli düşünceler, düşlemler

  • Düşünceler, dürtüler ya da düşlemler ile sadece gerçek yaşam sorunları hakkında duyulan aşırı üzüntüler değildir

  • Kişi, bu düşünceleri, dürtüleri ya da düşlemlerine önem vermemeyi ya da bunları baskılamaya çalışır

 

Kompulsiyonlar:

 

  • Kişinin obsesyona bir tepki olarak ya da katı bir biçimde uygulanması gereken kurallarına göre yapmaktan kendini alıkoyamadığı yineleyici davranışlar (örn., el yıkama, düzene koyma, kontrol etme)

  • Davranışlar ya da zihinsel eylemler, sıkıntıdan kurtulmaya ya da varolan sıkıntıyı azaltmaya ya da korku yaratan olay ya da durumdan korunmaya yöneliktir

  •  Bu davranışlar korunulması tasarlanan şeylerle gerçekçi bir biçimde ilişkili değildir

cinsel sorunlar

Vajinismus

  • Vajinismus, kadınlarda görülen bir cinsel  işlev sorunudur. Vajina girişini çevreleyen kasların istem dışı kasılarak cinsel birleşme denemelerinin acı ve ağrıya neden olmasına ve bu nedenle cinsel birleşmeden kaçınmaya yol açar.

  • Kasılmalar, cinsel birleşme dışında da (ör. jinekolojik muayene) ortaya çıkabilir. Ağrı fiziksel bir nedenden dolayı değildir, anatomik bir kusur yoktur yani aşırı kaygı ve korkularla tetiklenen işlevsel bir bozukluktur. Bir partner reddi gibi algılanmamalıdır.

  • Vajinismus tedavisi  tüm dünyada Bilişsel Davranışçı Terapiler aracılığı ile tamamen  bilimsel tedavi teknikleri kullanılarak gerçekleştirilebilmektedir.

  • Bir çift terapisi olarak ele alınmalıdır. Tek seanslık ya da tek günlük ilaçlı tedaviler,  hipnoz tedavileri, ilişki öncesi alkol alma, anestezik ilaçlar sürme gibi girişimler önerilmez.

  • Vajinismus psikoterapötik bir süreç ile kalıcı çözüme ulaşılabilen bir cinsel işlev bozukluğudur.

     

Erken boşalma 

Erektil disfonksiyon